آينده‏شناسي دوئل سوري امريكا و روسيه

 

آينده‏شناسي دوئل سوري امريكا و روسيه

 

علي كاظم خانلو

 

در مسابقات فوتبال پيش‌بيني اينكه كدام تيم‌ها به فينال مي‌رسند و كدام تيم قهرمان مي‌شوند براساس قابليت‌ها، بازيكنان و سوابق تيم‌ها صورت مي‌گيرد. اگرچه برخي اوقات فقط و فقط برخي اوقات، تيم‌هايي فراتر از حد انتظار و بالعكس تيم‌هايي نيز پايين‌تر از حد انتظار ظاهر مي‌شوند. چنين روندي را نيز مي‌توان در بازي‌هاي سياسي، بالاخص در عرصه سياست بين‌الملل مشاهده كرد. شايد بتوان حوادث و جريانات پيرامون سوريه را به مسابقه‌اي تشبيه كرد كه دو تيم مخالف و موافق سوريه آن را برگزار مي‌كنند. 

جوان

ادامه نوشته

پيام مسير پكن - تهران در مسير مرسي چيست؟

 

پيام مسير پكن - تهران در سفر مرسي چيست؟

 

رضا حجت

 

سفر بلندپايه‌ترين مقام يك كشور به هر كشور ديگري پيام‌ها و معاني خاصي را به همراه دارد كه عمده اين پيام‌ها را بايد در سخنان ناگفته و نانوشته جست‌وجو كرد تا مواضع رسمي، به خصوص كه كشوري پس از اجراي چند دهه‌اي سياست‌هاي مشخص و ثابت منطقه‌اي، يكباره دچار چرخش انقلابي شود و جاي حاكم و محكوم تغيير كند. در چنين شرايطي، هر نوع موضع‌گيري و هر سفري معنايي مضاعف خواهد داشت. اين حساسيت درباره مصر كه جايگاه با اهميتي در حوزه خاورميانه دارد و تا پيش از اين متحد اسرائيل بود، بيشتر است.

جوان

ادامه نوشته

ديپلماسي سست در مقابل عادي‌سازي حمله به ايران

 

ديپلماسي سست در مقابل عادي‌سازي حمله به ايران

 

 

حامد خبیری

 

اسرائيلي‌ها اين روز‌ها طوري درباره حمله به ايران صحبت مي‌كنند كه خيلي‌ها در داخل كاخ سفيد هم باور كرده‌اند كه چنين حمله‌اي جدي است. طي هفته‌هاي اخير، چند ده مقاله، يادداشت و گزارش درباره حمله به ايران در روزنامه‌هاي اسرائيلي چاپ شده و اگر بگوييم اين حجم مطلب درباره حمله در تاريخ شش دهه‌اي اسرائيل بي‌سابقه است، بيراه نگفته‌ايم. روز دوشنبه روزنامه اسرائيلي هاآرتص نوشت كه نتانياهو از دونفر از كساني كه در روزنامه‌ها از موضع او درباره حمله به ايران حمايت كرده‌اند، تقدير كرده است. تحليل‌ها درباره جدي بودن يا جدي نبودن حمله به ايران، مختلف است ولي نكته مهم اينجاست كه ديگر كسي درباره مشروع بودن يا مشروع نبودن چنين حمله‌اي حرف نمي‌زند. 

جوان

 

 

ادامه نوشته

همه مصائب اقتصاد آلمان

 

كاهش رتبه اعتباري، بحران شركت‌ها در كنار بيكاري ژرمن‌ها را زمين‌گير مي‌كند

 

همه مصائب اقتصاد آلمان

 

 

نعمان رحيمي

 

مدت مديدي بود كه اقتصاد آلمان به عنوان قدرتمند‌ترين اقتصاد در منطقه يورو از دامنه بحران اين منطقه دور مانده بود و در حاشيه امن قرار داشت، اما گزارش‌هايي كه در هفته‌هاي اخير منتشر شده چيز ديگري را نشان مي‌دهند.

اين گزارش‌ها موجب بروز اين ترس شده كه نابساماني و ضعف مالي برخي از كشورهاي عضو منطقه يورو در نهايت دامن اقتصاد آلمان را نيز بگيرد. شركت‌هاي بزرگ آلماني در اين وضعيت مبتلا به كاهش در سود، فروش و قراردادهاي جديد شده‌اند و همين امر باعث شده تا مديران اين شركت‌ها با نگراني و احتياط بيشتر به آينده بنگرند. علاوه بر ورود شركت‌هاي بزرگ اقتصادي آلمان به مرز خطر بايد به تنزل رتبه اعتباري بانك‌هاي آلمان و رشد ميزان بيكاري در اين كشور اشاره كرد كه همگي تأييدي است بر وجود واقعيت‌هايي تلخ براي سكاندار منطقه يورو در برابر بحران مالي اين منطقه. در پي بروز و آشكار شدن اين واقعيت‌هاست كه در حال حاضر سكانداري آلمان در بحران فعلي مورد سؤال قرار گرفته و اين مسئله مطرح شده كه اين كشور تا كي و به چه قيمتي حاضر است سكان يورو را در دست نگه دارد. 

جوان 

ادامه نوشته

گروگان گیری نیابتی آمریکا در خاک سوریه

 

گروگان گیری نیابتی آمریکا در خاک سوریه

 

رضا پویا

 

با ربوده شدن 48 شهروند ایرانی در خاک سوریه، رویارویی یا آنگونه که بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل متحد گفته «جنگ نیابتی» در این کشور علنی تر شده و لایه هایی از این نیابتی بودن برداشته و کم کم در حال شدت یافتن فضای بحرانی حاکم بر خاورمیانه است. این روند پر خطر چشم انداز ناگواری را از خاورمیانه نشان می دهد که قدرت های بزرگ منطقه و دنیا باید نسبت به این مسئله مسئولیت بیشتری از خود نشان داده تا همچون جنگ های بزرگ تاریخ جهان این سوال را از خود نپرسند که آیا نمی شد از چنین جنگی جلوگیری کرد.

 

جوان

 

ادامه نوشته

برلين از پنجره واشنگتن به بحران يورو نمي‌نگرد

 

اولين نشانه‌هاي كناركشيدن آلمان از بحران

 

برلين از پنجره واشنگتن به بحران يورو نمي‌نگرد

 

سيدرحيم لاري

تيموتي گايتنر، وزير خزانه‌داري امريكا روز دوشنبه ۳۰ جولاي راهي آلمان شد تا با مديران ارشد اقتصادي حوزه يورو در مورد بحران مالي اين منطقه گفت‌وگو كند. او در اين سفر با ولفگانگ شويبله، وزير دارايي آلمان در جزيره آلماني زولت ديدار كرد و بعدازظهر همان روز نيز راهي فرانكفورت آلمان شد تا با ماريو دراگي، ‌رئيس بانك مركزي اروپا ديدار كند و همچنين با پيرموسكويچي، وزير دارايي فرانسه نيز به صورت تلفني صحبت كرد.
 

جوان

 

ادامه نوشته

جولان آمريكا روي نقطه ضعف دولت‌هاي آسياي مركزي

 

 

جولان آمريكا روي نقطه ضعف دولت‌هاي آسياي مركزي

 

سيدرحيم لاري

 

حمله نظامي امريكا و متحدانش به افغانستان در اكتبر ۲۰۰۱ و اشغال اين كشور توسط آنان، نقش خاصي به منطقه آسياي مركزي داد و موجب شد تا اين منطقه مبدل به مركز پشتيباني نيروهاي ائتلاف در افغانستان شود. به واسطه اين نقش بود كه كشورهاي ازبكستان، قرقيزستان و تاجيكستان محلي براي پايگاه‌هاي نظامي امريكا و نيروهاي متحد آن در ناتو شد تا آنكه نيروهاي آنان در افغانستان از طريق اين پايگاه‌ها حمايت لجستيكي شوند.

 جوان

ادامه نوشته

چرا اسرائيل به ايران حمله نمي‌كند؟

 

 

چرا اسرائيل به ايران حمله نمي‌كند؟

 

 

امين ارشادي

 

 

ژنرال ايال آيز‌نبرگ فرمانده جبهه داخلي رژيم صهيونيستي عامل تعيين‌كننده جنگ آينده منطقه را ايستادگي و توان جبهه داخلي مي‌داند اما آيا اين جبهه توام مقاومتي را دارد يا اساساً چنين جبهه‌اي وجود دارد؟ ساير متغير‌هاي تأثير‌گذار بر صحنه تقابل در اين باره چه مي‌گويند؟ اين رو‌ز‌ها بيش از هر زمان ديگري موضوع حمله اسرائيل به ايران با وجود كشمكش‌هاي اسرائيلي- امريكايي بر سر چگونگي آن مطرح مي‌شود. سران اسرائيل هيچ فرصتي را براي طرح حمله به ايران از دست نمي‌دهند و حتي كار را به جايي رساندند كه در سطح رسانه‌‌اي نتيجه دعواي انتخاباتي امريكا را منوط به نوع و سرعت بر‌خورد با ايران دانستند. 

جوان

بجسب ها: ایران. سوریه. اسراییل. آمریکا

ادامه نوشته

استعفای عنان راه نظامی آمریکا را باز نمی‌کند

 

استعفای عنان راه نظامی آمریکا را باز نمی کند

 

 رضا حجت شمامی



«آتش بس» نخستین بند طرح شش ماده ای کوفی عنان در تحولات سوریه بود. نماینده ویژه سازمان ملل در سوریه پس از اینکه نتوانست حتی اولین بند از طرحش را در این کشور پیاده کند، ترجیح داد تا دیگر برای صلح سوریه تلاش نکند. اما استعفای عنان که همزمان نمایندگی اتحادیه عرب را نیز در بحران سوریه بر عهده داشت، چه پیام هایی دارد و چه تغییرات احتمالی را ایجاد خواهد کرد؟

 

تهران امروز

برچسب ها: سازمان ملل، آمریکا، روسیه، چین، ایران، سوریه، کوفی عنان

ادامه نوشته

وقتي اروپا به اخراج يونان راضي مي‌شود

 

وقتي اروپا به اخراج يونان راضي مي‌شود

 

سيد رحيم لاري

 

مدت مديدي است كه آتن، پايتخت باستاني يونان حال و روز خوشي ندارد و تعطيلي مغازه‌ها و مراكز خيريه ديگر از اتفاقات عادي در اين شهر شده است. اين وضعيت ناشي از سياست رياضتي است كه از حدود سه سال پيش و در اواسط ۲۰۰۹، توسط دولت جورج پاپاندرئو شروع شد و پس از وي، دولت ائتلافي لوكاس پاپاديموس آن را ادامه مي‌دهد. ادامه اين سياست تشديد بيكاري و افزايش فقر را براي مردم يونان در پي داشته و كار به جايي رسيده كه شهرداري آتن شماره تلفن خاصي را اعلام كرده تا مردم نيازمند براي دريافت مواد غذايي و لباس با اين شماره تماس بگيرند. گويا در همان روز اول از اعلام اين شماره تلفن، ۴۲۰۰ خانوار تماس گرفته و نياز خود را اعلام كرده‌اند. 

جوان

 

ادامه نوشته

جنگ حاکمیت و فراحاکمیت در سوریه

 

جنگ حاکمیت و فراحاکمیت در سوریه

 

 رضا حجت شمامی

 

 چندی پیش باراک اوباما همجنس گرایی را به رسمت شناخت. این خبر بسیاری را متعجب کرد و برخی را با این پرسش مواجه کرد که چرا رئیس جمهور آمریکا دست به چنین کاری زده و اصولا چه نیازی به آن داشته است. عمده تحلیل ها به سمت انتخابات ریاست جمهوری آبان ماه آمریکا و جذب بخش های اجتماعی مطرود شده، رفت که البته نادرست هم نیست. اما مسئله قابل توجه دیگری هم در این زمینه وجود دارد.

جوان

 

 

ادامه نوشته

اسد به کدام راه می رود؟

 

اسد به کدام راه می رود؟

 

رضا حجت شمامی

 

سوریه همچنان خبر اول منطقه و جهان را به خود اختصاص داده و یکی از پرتکرارترین پرسش هایی که پس از انفجار محل نشست اعضای امنیتی دمشق شنیده می شود این است که بالاخره «تکلیف بشار اسد چه می شود؟» پرسشی که پاسخ دادن به آن بدون افتادن در دام پیش بینی ها، نیازمند بررسی دقیق بازیگزان و بازی های منطقه ای و بین المللی است. در حال حاضر قوائد بازی در سوریه، کاملا خارج از مرزهای این کشور چیده و پیاده می شود و تیم های مقابل هم به دنبال حفظ شبکه ای هستند که تا کنون آن را در منطقه طراحی کرده اند تا با حفظ موقعیت های گذشته، به افزایش قدرت خود بیندیشند. بنابراین پرسش «تکلیف بشار اسد چه می شود؟» را درون این دو شبکه قدرت که رویاروی هم ایستاده اند و هر کدام بر اساس میزان قدرت و توان بازیگریشان عمل می کنند، باید پاسخ داده شود. در این میان خطای احتمالی محاسباتی در ارتش و مخالفان مسلح می تواند موازنه را هر لحظه به نفع دیگری تغییر دهد. مثل اتفاقی که در ساختمان امنیت ملی سوریه افتاد و پس از آن انگیزه مخالفان را برای جنگیدن در دمشق شدت داد. اما در مقام مقایسه خطای مخالفان اسد در پیشبرد اهدافشان بسیار سنگین تر بوده است. بزرگ ترین خطای مخالفان این بوده که با عبور از تظاهرات خیابانی به جنگ شهری روی آوردند. مخالفان می توانستند با ادامه تظاهرات خیابانی مدعی شوند که دولت بشار از مشروعیت سیاسی برخوردار نیست. این رویکرد می توانست به ابزاری کارآمد در برابر دمشق تبدیل شود اما وقتی مخالفان وارد جنگ شهری شدند نه تنها این ابزار را از دست دادند بلکه به راحتی نام «تروریست» به خود گرفتند. مخالفان به این امید دل بسته بودند که فضای لیبی را در سوریه شبیه سازی کنند. این در حالی است که نه اسد، قذافی است و نه روسیه همان روسیه چند ماه پیش. ارتش و دولت بشار اسد پس از شهری شدن جنگ و همچنین افزایش عملیات های انتحاری که هراس مردمی را نیز به همراه دارد، برای مقابله با «تروریست ها» مشروعیت استفاده از مشت آهنین را برای خود قائل هستند همان کاری که اگر تظاهرات خیابانی ادامه پیدا می کرد، امکان انجامش نبود. از این رو اگر دولت بشار بتواند به مبارزه ادامه داده و در نبود خطای بارز امنیتی به «پاکسازی» بپردازد، می توان گفت نه تنها موقعیت خود را تثبیت کرده است بلکه به نفع نگاه شرقی، ضربه سختی به آمریکا و متحدانش وارد کرده است که در صورت تداوم، نقطه عطفی در تاریخ نظام بین الملل ایجاد خواهد کرد. در مقابل، غرب نیز جدای از حمایت های همه جانبه از مخالفان، شیوه هراس آور عملیات روانی را در برابر دمشق ایجاد کرده و همواره افکار عمومی را به این سمت سوق می دهد که بشار یا خانواده و نزدیکانش در حال رایزنی برای گرفتن پناهندگی از کشورهای دیگر هستند. این در حالی است که در سوریه حزب بعث، ارتش و دولت (از زمان حافظ اسد) ترکیب یکدستی را شکل داده اند که گسست در آن دور از انتظار است. مگر اینکه بدنه پایینی ارتش با درگیری های روانی مواجه شود که البته این مسئله در سایه پیروز های اسد، جلوگیری از خطاهای امنیتی ارتش، مقابله با «تروریسم تزریق شده» و بالاخره حب وطن قابل درمان است.     

 

تهران امروز

 

 

 

شبيه‌سازي ديپلماسي اجبار امريكا در مقابل ايران

 

شبيه‌سازي ديپلماسي اجبار آمريكا در مقابل ايران

 

 

رضا رضايي مصدق

با وجود پايان جنگ سرد، برخي از سندرم ادبيات و رفتارهاي آن دوران، هنوز در سياست خارجي بسياري از كشورها ديده مي‌شود. سياست خارجي ايالات متحده در برابر برنامه هسته‌اي ايران را مي‌توان، براساس تئوري‌هاي ديپلماسي اجبار و در چارچوب مفهوم كلي‌تر بازدارندگي ارزيابي كرد.

 

جوان

 

 

نقش سوریه در جنگ سرد جدید

نقش سوریه در جنگ سرد جدید

رضا حجت شمامی

عمق و گستره اختلافات بین دولت و مخالفان در سوریه تا اندازه ای پیش رفته است که کمتر می توان به طرح صلح کوفی عنان در این کشور اندیشید. اما عنان نمی خواهد در این جدال بین المللی بازنده باشد. سفرهای مداوم او به سوریه، ایران و روسیه گویای این مسئله است.

تهران امروز

PDF

معامله پوتین با اروپا پيام‌هاي صريح براي غرب

 

 

 

معامله پوتین با اروپا پيام‌هاي صريح براي غرب

 

 

دکتر سید‌نعمت‌الله عبدالرحیم‌زاده

 

 

 

وقتی که نیمه ماه مه نشست گروه ۸ در کمپ‌دیوید امریکا برگزار می‌شد، ولادیمیر پوتین، رئيس‌جمهور روسیه با ارسال پیامی کوتاه عدم حضور خود در آن را اعلام کرد. پوتین در یک گفت‌وگوی تلفنی با باراک اوباما، رئيس جمهور امریکا گفت که در روزهای ۱۸ و ۱۹ مي سرگرم تشکیل دولت است و نمی‌تواند در آن نشست شرکت کند.

 

 

 

 

جوان

 

عنان در تهران به دنبال «راه سوم» است

 

عنان در تهران به دنبال «راه سوم» است

 

رضا حجت شمامی

 

کوفی عنان برای دومین بار به ایران آمده تا مگر گره ای را که تا کنون نتوانسته در دیگر کشورها و مراکز قدرت باز کند، در تهران بگشاید. نماینده ویژه سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب در سوریه دو روز پیش تاکید کرده که ایران در سوریه دارای نفوذ است و می تواند در پایان دادن به خونریزی ها در سوریه کمک کند.

 

تهران امروز

 

 

ترکیه بازنده بزرگ بازی سوریه

 

 

ترکیه بازنده بزرگ بازی سوریه

 

رضا حجت شمامی

 

جنگنده اف 4 ترکیه به عمد حریم هوایی سوریه را نقض کرده باشد یا به سهو، برای انجام ماموریت رفته باشد یا تست میزان قدرت و اعتماد به نفس دمشق، از سوی نیروهای سوریه مورد هدف قرار گرفت.

 

تهران امروز

 

 

رنگ هويت هسته‌اي ايران «سفيد» است

واكاوي هويت هسته‌اي كشور ما در نظام بين‌الملل

رنگ هويت هسته‌اي ايران «سفيد» است

رضا رضایی مصدق

این مقاله درصدد آن است تا براساس نظریه سازه‌انگاری به تبیین هویت هسته‌ای مهم‌ترین و درگیرترین کشورها در نظام بین‌الملل بپردازد و چهره‌ای کلی از هویت آنها را ارائه كند. بدیهی است برای‌این منظور، بايد از نظریه سازه‌انگاری بهره جست تا بتوان به سؤال مرتبط با ‌این نوشتار پاسخ گفت. 

جوان

گسست «خانواده» در بستر بحران‌هاي اروپا

گسست «خانواده» در بستر بحران‌هاي اروپا

رضا رضايي مصدق

 

در اروپاي قرون گذشته، اكثر خانواده‌هاي سلطنتي حاكم بر كشورها، روابط نزديك و خويشاوندي با يكديگر داشتند. همين امر موجب شد سيستم و مشي ديپلماتيك اروپايي به تدريج، خصوصيات خاص خود را بيابد كه تا اواخر قرن نوزدهم، اين خصوصيات تغيير نكرد. در حقيقت منافع سلسله‌هاي بزرگ امپراتوري و خانواده‌هاي حاكم، تأمين و متقابلاً رعايت مي‌شد.

جوان

سیاست در‌‌های نیمه باز مذاکره با ایران، چرا؟

سیاست در‌‌های نیمه باز مذاکره با ایران، چرا؟

علی قنادی

چرا ایران و ۵+۱ با وجود «اختلافات چشمگیری» که خانم اشتون سه‌شنبه شب از آن صحبت کرد، در اتاق مذاکرات را نیمه باز رها کردند تا معاونان جلیلی و اشتون روز ۱۳ تیرماه در استانبول باز هم دور یکدیگر جمع شوند؟ نشست روز‌های دوشنبه و سه‌شنبه ایران با قدرت‌های بزرگ، خیلی چیزها را روشن کرد. 

جوان 

بازی دو سر برد نیاز است

بازی دو سر برد نیاز است

رضا حجت شمامی

پافشاری ایران در عقب ننشتن از خواسته های هسته ای خود که توقف غنی سازی 20 درصدی، بستن تاسیسات فوردو و ارسال 140 کیلوگرم اورانیوم غنی شده به خارج مهمترین آنها است، نشان می دهد که تهران اهمیت چندانی به تحریم های اخیر نداده است.

تهران امروز

لاوروف در تهران چه می خواهد؟

لاوروف در تهران چه می خواهد؟

رضا حجت شمامی

تحولات پیچیده، دردسر ساز، تشدید شونده و آسیب زای سوریه باعث شده تا حساسیت ها نسبت به آن افزایش پیدا کند. تصویری که بیش از همه از سوریه ترسیم می شود اختلافات و رقابت های تن به تن آمریکا - متحدان و روسیه - متحدان را در بر می گیرد. 

تهران امروز

ديوار بلند C T B T بين داراها و ندارها

چگونه پيمان منع جامع آزمايش‌هاي هسته‌اي جاده بازكن غربي‌هاست؟

ديوار بلند C T B T بين داراها و ندارهاي هسته‌اي

رضا رضایی مصدق 

 

معاهده منع جامع آزمايش‏هاي هسته‏اي (CTBT)، پيچيده‏ترين معاهده‏اي است كه حاصل ۵۵ سال تجربه در كنترل تسليحات، جاسوسي و ضدجاسوسي است. ‏اين معاهده مكمل معاهده منع تكثير سلاح‏هاي هسته‏اي (N. P. T) است كه جهان را به طبقه داراها و ندارهاي سلاح هسته‌اي تقسيم مي‏كند.

جوان آنلاین

قدرت پوتین در گروه مقاومت سوریه

قدرت پوتین در گرو مقاومت سوریه

رضا حجت شمامی

حضور بازیگران موافق و مخالف منطقه ای و فرامنطقه ای در سوریه که همه آنها به شدت در تحولات سیاسی تاثیرگذار هستند، سوریه را به زمینی برای «جنگ بزرگان» تبدیل کرده است.

تهران امروز

چرا میزبانی «مسکو» مهم است؟

چرا میزبانی «مسکو» مهم است؟

رضا حجت شمامی

مذاکرات بین ایران و 1+5 روزهای 29 و 30 خرداد در مسکو دنبال خواهد شد. این تنها نتیجه ملموس نشست بغداد است. بنابراین نمی توان گفت مذاکرات بغداد نتیجه ای نداشت. حداقل دست آورد این بود که مذاکرات ادامه پیدا کرد. گروه 1+5 بخصوص تیم غربی آن تمایلی ندارند که زنجیره اتصال با ایران پاره شود چون شانس آن را دارند که راه های جدیدی را جستجو کنند. ایران نیز به ادامه گفت و گوها علاقه نشان می دهد زیرا خواهان بیرون کشیدن حق خود از دایره بسته 1+5 در زمینه غنی سازی است. 

تهران امروز

اروپا در دوربرگردان ناسیونالیسم

اروپا در دوربرگردان ناسیونالیسم

رضا حجت شمامی

زمانی که تعدادی از کشورهای اروپایی در اول ژانویه 2002 منطقه ارزی یورو را تشکیل دادند، امید داشتند که دریچه جدیدی را در دنیای اقتصاد بازکرده و با تقویت و گسترش آن بر اقتصاد بین الملل تاثیر بگذارند. اما انگلیس از همان روز اول خود را از این چرخش تند اقتصادی کنار کشید.

تهران امروز 

به بغداد خوشبين باشيم ولي دل نبنديم!

به بغداد خوشبين باشيم ولي دل نبنديم!

رضا حجت

چرا حساسیت مذاکرات هسته‌ای بین ایران و غرب به اوج خود رسیده است؟ چرا غرب فکر می‌کند مذاکرات پیش رو آخرین شانس‌ها و دریچه‌های باز دیپلماتیک است؟ اگر مذاکرات بغداد به نتیجه نرسد چه پیش خواهد آمد؟ آیا غرب دست به اسلحه می‌برد و تبعات این کار را نیز می‌پذیرد؟ یا خیر به هر شکل ممکن دنبال پنجره‌های نیمه باز دیگری می‌گردد؟ نشست بین ایران و آژانس انرژی اتمی چرا پیش از مذاکرات بغداد ترتیب داده شده است؟ پرسش‌های زیادی از این دست وجود دارد که در زمینه هسته‌ای باید به آنها توجه داشت.

جوان

نگاه آمریکایی ترکیه به سوریه

نگاه آمریکایی ترکیه به سوریه

رضا حجت شمامی

^{سیاست های رجب طیب اردوغان، ترکیه را در قبال سوریه به نقطه غیر قابل بازگشتی رسانده است. بنابراین هیچ یک از اصلاحات سوریه در هر قالبی که بتواند دمشق را از گرداب بحران دور کند، به نفع آنکارا و حزب اعتدال و توسعه نخواهد بود.}

تهران امروز

پشت پرده روابط باکو - تل آویو

پشت پرده روابط باکو - تل آویو

رضا حجت شمامی

روابط پیدا و پنهان میان جمهوری آذربایجان و اسراییل طی ماه های اخیر به قدری افزایش پیدا کرده است که برای بسیاری سوال برانگیز و حساسیت برانگیز شده است. بحث عمده این است که روابط بین این دو بیشتر به نفع کدام یک است و مسئله دیگر اینکه چه کشورهایی نسبت به این روابط حساس شده و آن را تهدیدی برای خود می دانند؟

تهران امروز

نگاهي به مطالبات تهران و غرب از همديگر

ايران و 1+5 در بغداد به دنبال چه هستند؟

با گذشت چند روز از مذاکرات جمهوري اسلامي ايران و گروه ۱+۵ مواضع رسمي و تحليل‌هاي کارشناسانه مختلفي در خصوص توافقات صورت گرفته در استانبول ۲ بيان شده است.

رضا حجت

بررسی استراتژیک

پاشنه آشیل سیاست ترکیه

رضا حجت شمامی

نقش ترکیه در خاورمیانه کم کم از بازیگری و بازیگردانی عبور کرده و در حال تبدیل شدن به مداخله حساسیت برانگیز است. پس از رفتارها و مواضع مداخله جویانه آنکارا در قبال سوریه، سخنان رجب طیب اردوغان در خصوص مسائل داخلی عراق نیز واکنش های تندی را از سوی دولتمردان این کشور به همراه داشته است.

تهران امروز

تركيه و عربستان  نگران تثبيت اسد

رضا حجت شمامی

تلاش های کوفی عنان به عنوان نماینده سازمان ملل متحد در سوریه نشان می دهد که اگر نیروهای تاثیرگذار بین المللی، منطقه ای و داخلی لازم ببیند و در مسیر صلح گام بردارند، راه برای برون رفت از بحران سوریه وجود دارد.

تهران امروز

 

چرایی عصبانیت اردوغان

 

رضا حجت

 

دولت ترکیه متوجه این نشده که رویکردهای سیاسی و امنیتی و دوستی ها و دشمنی ها در خاورمیانه برخلاف برخی دیگر از مناطق جهان همچون اروپا ژله ای و انعطاف پذیر نیست.

 

 

کرد پرس

 

 

 

جمهوری آذربایجان دچار پارادوکس است

 

رضا حجت شمامی

 

تهران امروز

 

صدای پای پوتین در کرملین

پوتین برای ایران بهتر است یا دیگران؟

 

بحث گسترش ناتو به شرق، انتقال و کوچ امنیتی آمریکا به شرق و جنوب شرق آسیا که بخش های وسیعی از اوراسیا را نشانه رفته، بحث استقرار سامانه دفاع موشکی ناتو و آمریکا در غرب روسیه و تحولات خاورمیانه مهمترین تمرکز اختلاف های سیاسی روسیه جدید با غرب در عرصه بین المللی خواهد بود. مسکو پس از اینکه در تحولات خاورمیانه بویژه در کشور لیبی از غرب پشت پا خورد...

 

رضا حجت شمامی

 

شفاف

 

 

 

باکو و تهدید امنیتی ایران

باکو و تهدید امنیتی ایران

درباره قرارداد اخير جمهوري آذربايجان با اسرائيل بايد به نكاتي اشاره كرد. در ابتدا بايد گفت روابط بين اين دو بازيگر در حال افزايش است و در آينده از روابط اين دو بيشتر خواهيم شنيد.

رضا حجت شمامی

تهران امروز

خصومت ورزي؛ پاسخ جمهوري آذربايجان به صلح طلبي ايران

 

رضا حجت شمامی

روند اتفاقات صورت گرفته ميان ايران و جمهوري آذربايجان از جمله اخراج نماينده صدا و سيماي جمهوري اسلامي و آشكار شدن رفت و آمدهاي سرويس هاي جاسوسي موساد به اين كشور، به ريشه هاي تاريخي تنش دو كشور بر مي گردد.

 

شفاف

 

 

بازگشت مدرن به دوران کلاسيک غربي ـ شرقی

رضا حجت شمامي^[1]

مقدمه

ساخت فضاي نظام بين‌الملل که هنوز بسياري آن را آنارشيک مي‌دانند و قانون نانوشته رفتار واحدها بر آن تاثير گذاشته و از آن تاثير مي‌پذيرد، به گونه‌اي عمل مي‌کند که هر دولتي در صورت پس‌روي، تاوان رفتارهاي نادرست خود را مي‌دهد و دولتي که رو به جلو گام مي‌گذارد، مزد هوشمندي و قدم گذاشتن در مسير درست نظام بين‌الملل را دريافت مي‌کند. در چنين فضايي کشورهاي برتر با تعريف انعطاف‌پذير استراتژي‌ها و تاکتيک‌هاي رفتاري براي دهه‌هاي آينده، نه تنها شخصيت بين‌المللي مشخصي از خود به نمايش گذاشته و با بازخواني و رفتارسنجي رفتارهاي طرف‌هاي مقابل، بهترين رفتار را از خود بروز مي‌دهند؛ بلکه در اين راه بر جهت‌گيري‌هاي واحدهاي ديگر تاثير گذاشته و به طور نسبي فرمان رهبري جهان را به دست گرفته و آن را به همان سمتي که منافعشان تامين مي‌شود، هدايت مي‌کنند. در حال حاضر کشورهاي غربي که در متن سياست بين‌الملل قرار دارند، چنين نقشي را بازي مي‌کنند که ايالات متحده آمريکا در راس همه آنها قرار دارد. اما آيا اين نقش به کشورهاي غيرغربي هم سپرده مي‌شود؟ آيا روسيه توان انجام چنين کاري را دارد؟ يا اينکه مسکو در مواقع بحراني و زماني که مناسبات اوليه و سنتي منطقه‌اي يا بين‌المللي به هم مي‌ريزد، مي‌تواند همانند آمريکا با مديريت بحران، منافعش را حفظ و حتي افزايش دهد. بازيگري و بازيگرداني صحيح در چنين مواقع بحراني است که رهبران کوچک و بزرگ آينده جهان را تعيين مي‌کند. نوع ورود آمريکا به تحولات بين‌المللي پس از يک قرن سکوت که با جنگ‌هاي اول و دوم جهاني همراه بود، باعث شد که اين کشور ابتدا اروپا و پنجاه سال بعد شوروي را از پيش رو بردارد و خود را به عنوان مرد شماره يک جهان معرفي کند. چنين رفتارهايي که گاهي اوقات در فضاي کلان بين‌المللي و برخي مواقع در فضاي خرد بين‌المللي انجام مي‌شود، تاثير بي‌نظيري در آينده سياست يک ملت دارد.

 

مطلب حاضر حدود پنج ماه پیش و برای «دوماهنامه ایراس» به سردبیری شعیب بهمن نوشته شده است که امروز در «وبلاگ 30 یا سی» منتشر می شود

ادامه نوشته

افغانستان بهانه است؛ هدف واشنگتن کنترل مسکو و پکن است

آمریکا از خاک افغانستان کجا را هدف قرار گرفته است؟

همزمان با خروج نیروهای آمریکایی و متحدانش از خاک عراق زمزمه هایی شنیده می شود که حاکی از باقی ماندن نیروهای خارجی در افغانستان پس از سال 2014 است. 

رضا حجت

شفاف

صداي پاي پوتين مي آيد!

رضا حجت شمامي

مقدمه

شواهد تاريخي و روندهاي روز سياسي نشان مي دهد كه روسيه و آمريكا نمي توانند دوستان دائم و مطمئني براي يكديگر باشند. اينها دو رقيب اصلي يكديگر هستند كه هيچكدام نمي خواهند براي ديگري گامي به پس بگذارند. بحث گسترش ناتو به شرق، استقرار سپر دفاع موشكي آمريكا در منطقه كه البته در حال حاضر تكليف مشخصي را به خود نديده است، راه انداختن انقلاب هاي مخملي در آسياي مركزي، قفقاز و شرق آسيا، رقابت تسليحاتي در گستره بين المللي، حمايت از دشمنان و مخالفان يكديگر در تصميات منطقه اي و جهاني، تنها بخشي از اختلافات بين المللي شان است كه هر از گاهي به شكل پر رنگ تري خود را نشان مي دهد. با اين وجود روسيه ي پساكمونيسم در برخي دوره هاي كوتاه خود را به ليبراليسم، نگاه غربي به مسائل بين المللي و هم انديشي سياسي با آمريكا نزديك كرده است كه آخرين نمونه آن در مناسبات سياسي دوران ديميتري مدودف، رئيس جمهور كنوني روسيه قابل مشاهده است. اما آيا واقعا مدودف و روسيه كنوني مي تواند سياست در حال اجرايش را كه عموما كمتر به آمريكا و ناتو نه مي گويد، ادامه دهد؟ آيا مدودف جدا غربگرا است و در برابر روسيه ي پوتين مستقل عمل مي كند؟ يا اينكه كرملين دوران گذار بازي سياسي با آمريكا را مي گذراند تا از اين طريق امتيازهاي مورد نيازش  را برآورده كند؟

منتشر شده در دوماهنامه ايراس

البته بدون عكاس پوتين

ادامه نوشته

چانه‌زني بر سر خزر در نشست سوم سران

 

 

رضا حجت شمامی

 

پس از فروپاشي شوروي، كشورهاي ساحلي درياي خزر از دو به پنج كشور افزايش يافت و تالي آن مباحث مختلفي در خصوص چگونگي مالكيت منابع و مديريت روندها در اين دريا آغاز شد. به‌رغم گذشتِ قريب به دو دهه از آغاز اين مذاكرات، هنوز توافق مرضي‌الطرفيني بين كشورهاي ساحلي در خصوص برخي مسائل به ويژه چگونگي رژيم جديد حقوقي اين پهنة آبي تحصيل نشده است. هرچند روسيه، قزاقستان و آذربايجان بخش شمالي درياي خزر را بر اساس اصل خط ميانه تقسيم كرده‌اند، اما ايران بر عدم وجاهت اين الگو براي اعمال در بخش جنوبي تأكيد دارد. افزون بر اين، هرچند در موضوعات زيست‌محيطي، ترانزيت و حمل و نقل توافقاتي حاصل شده، اما مسائل امنيتي از جمله عدم نظامي‌شدن درياي خزر و عدم مداخله كشورهاي خارجي در تأمين امنيت آن از جمله موضوعاتي است كه سران كشورهاي ساحلي خزر در سومين نشست خود در آذربايجان در خصوص آنها به بحث خواهند نشست.

 

ايراس

امريكا و روسيه؛ دوستان موقتي، دشمنان دائمي

 

رضا حجت شمامي

 

وزير امور خارجه امريكا در اوايل تيرماه سال جاري سفر پنج روزه اي را به پنج كشور اروپاي شرقي و قفقاز جنوبي آغاز كرد كه هم به لحاظ انتخاب كشورها و هم واژگاني كه براي سخنراني هايش برگزيده بود، نسبت به دوره يك سال و نيمه دولت اوباما بار معنايي و طعم سياسي متفاوتي داشت.

این مطلب چندی پیش به مناسبت سفر وزیر امور خارجه آمریکا به منطقه اوراسیا و برای انتشار در دوماهنامه ایراس نگاشته شد...

 

 

ادامه نوشته

ديپلماسي عمومي ايران در قبال همسايگان شمالي

 

 

 

رضا حجت شمامی

 

با پايان يافتن جنگ جهاني دوم و برآورد هزينه و فايده تخريب هاي ايجاد شده از مقدمات و جنگ هاي 1914 و 1945 كه عموما از سوي غرب به خصوص اروپا انجام شد، نظام بين‌الملل كم كم به سوي راهكارهايي براي گريز از ويراني جنگ‌ها پيش رفت. اگر چه آمريكا و شوروي به عنوان دو قطب قدرت جهان همواره براساس رويكرد واقع گرايانه رودرروي يكديگر قرار گرفتند، اما اروپا به عنوان مبدع مدرنيته و مدرنيسم و همچنين آغازگر جنگ هاي ويرانگري كه مجموعا چند ده ميليون انسان را روانه قبرستان‌ها كرد، راه ديگري را برگزيد كه اگر چه پيروي از آمريكاي واقع نگر را به عنوان راهبر خود برگزيده بود اما همواره به سمت ليبراليسم و ايده‌اليسم پيش مي رفت تا اينكه از مجموعه كشورهاي در اين جغرافيا يك «اتحاديه» ساخت تا شايد قرن‌ها بعد دوباره به همه تئوريسين‌ها نشان بدهد كه همانگونه كه قرن‌ها پيش دموكراسي و مدرنيته را به انسان عرضه كرد اين بار با انتخاب انديشه ‌ايده‌اليسم و گريز از نظريه‌هاي واقع گرايان عرصه بين‌الملل، روش ديگري را ارائه داده كه در آن جنگ كمتر رخ مي‌دهد و انسان‌ها راحت‌تر با يكديگر ارتباط برقرار مي‌كنند. حذف و نرم شدن مرزهاي جغرافيايي، آشنايي و آميختگي فرهنگ هاي مختلف و ... از جمله دست آوردهاي اين انديشه بوده است.

 

ايراس 

 

ترميدور مخملي در انقلاب نارنجي

 

 

 

رضا حجت شمامي

 

مقدمه

مدت هاست كه مي گويند دوران انقلاب هاي بزرگ به پايان رسيده است و در ساختار كنوني بين المللي نمي توان از جنبشي نام برد كه در يك كشور دست به انقلابي بزند كه با انقلاب هاي قرن بيستم يا قرون گذشته قابل مقايسه باشد. شايد فقدان يك ايدئولوژي جامع كه نقش "پيشاهنگ" را براي نارضايتي هاي اجتماعي – سياسي بازي كند يا براي رسيدن به مقاصد مورد نظر دست به "جنبش سازي" بزند، بزرگ ترين دليل اين دگرديسي در رفتار سياسي باشد. عصر انقلاب هاي بزرگ به پايان رسيده است چون عصر ايدئولوژي هاي معترض كه توانايي تغيير و چرخش 180 درجه اي داشته باشند، به پايان خط رسيده اند. اين مسئله باعث شده است تا مقوله هاي ديگري جايگزين انقلاب هاي بزرگ شوند كه امروزه از آنها با عناوين انقلاب هاي رنگي و مخملي ياد مي شود.

 

منتشر شده در دو ماهنامه ایراس

 

ادامه نوشته

ناباكو در پيچ سياست و خم امنيت

 

رضا حجت شمامی

به دنبال بروز مشكلات و چالش‌هاي گازي چندباره ميان روسيه با اكراين و بلاروس و تبعات منفي آن براي كشورهاي اروپايي، اتحادية اروپا موضوع تأمين امنيت انرژي از طريق متنوع‌ كردن مسيرها و منابع تأمين انرژي خود، براي كاهش وابستگي به روسيه را به صورت جدي مطمح‌نظر قرار داد. در اين ميان، احداث خط لولة گازي ناباكو به طور جدي توجه اتحادية اروپا قرار گرفت تا با انتقال منابع انرژي درياي خزر به اروپا از صدمات ناشي از بازي سياسي مسكو با گاز كاسته شود. با اين وجود، هرچند كشورهاي مختلف براي همكاري با اين خط لوله چه از نظر ترانزت و چه براي تأمين منابع آن اعلام آمادگي كردند، اما موضوع تأمين گاز اين خط لوله همچنان محل بحث و ترديد طرف‌داران ساخت اين خط لوله است.

 

ايراس

 اینجا امارات است صدای ما را از واشنگتن می شنوید

وقتی آمریکا به خاطر منافع٬ شرف یک ملت را می فروشد

رضا حجت شمامي

اين روزها نام خليج فارس به هر دليل و بهانه اي بر سر زبان ها است. كمتر پيش مي آيد كه سايت يا روزنامه اي  را از پيش چشمانت بگذاراني يا با چرخاندن موج راديو و تغيير كانال تلوزيون نامي از آن نبيني يا نشنوي. از گفته هاي شيخ زايد، وزير امور خارجه امارات متحده عربي گرفته تا توقف بازي فوتبال «ذوب آهن و الاتحاد عربستان» در اصفهان كه به بهانه وجود بنرهايي با نام خليج فارس از سوي ناظر اردني AFC صورت گرفت، همه حكايت از آن دارد كه يا ما گليم خود را تا زده ايم يا پاي برخي در حال دراز شدن است.

ادامه نوشته

سخنراني در دانشگاه تهران

 

 

سخنراني "رضا حجت شمامي" در دانشكده مطالعات جهان دانشگاه تهران

عنوان همايش:  «انقلاب اسلامي و منطقه اوراسيا»

موضوع سخنرانی: «تأثير انقلاب اسلامي بر سياست خارجي ايران در قبال اوراسيا»

 برگزار كنندگان: موسسه ايراس و دانشگاه تهران

 

سخنران هاي روز همايش

ايراس

فارس

همشهري آنلاين

 

 

بازي چيني در پرونده هسته‌اي ايران

 

رضا حجت شمامي

 

 

ايران به لحاظ ماهيت خود و همچنين تعريفي كه از سياست و نظام بين‌الملل دارد، رفتاري متفاوت و حتي خاص از خود به نمايش مي‌گذارد كه در 30‌سال گذشته واكنش برخي از قدرت‌هاي بزرگ را به همراه داشته است.

آمريكا به‌عنوان تنها ابرقدرت چهاربعدي (اقتصادي، سياسي، نظامي و فرهنگي) همواره سياست‌هاي تهران را در فضاي بين‌الملل با چالش مواجه كرده است. تحريم، جنگ نيابتي و تلاش براي به انزوا كشاندن از جمله سياست‌هاي ضد‌ايراني است كه در دستور كار واشنگتن قرار داشته است. البته ايران به‌دليل موقعيت ژئوپليتيك، ژئواستراتژيك و ژئوكالچر از توان بازيگري بالايي برخوردار است.

 

همشهری

 

قلعه لاتین آمریكا در محاصره هژمونهای شرقی

 

رضا حجت شمامي

 

ریشه‌های تقابل استراتژیک بین آمریکا ‌و برخی از کشورهایی که تاب اقتدار هژمونیک این کشور در عرصه بین‌الملل را ندارند باید در ابتدای دهه 1990 جست‌وجو کرد.
زمانی که شوروی کمونیستی فرو پاشید و ایالات متحده در ساختار نظام بین‌الملل به عنوان تنها قدرت محوری قد کشید، ‌از همان زمان کشورهایی همچون چین و پس از مدتی روسیه به دنبال راه‌حل‌هایی می‌گشتند که به گونه‌ای از رؤیای آمریکا ‌برای به واقعیت نزدیک کردن اندیشه و پایان تاریخ جلوگیری کنند. ‌چین به عنوان تنها بازمانده تفکرات چپ‌‌گرایانه و روسیه به عنوان میراث‌دار قدرت شوروی سابق که حتی قبل از آن نیز قرن‌ها بر بخشی از جهان سیطره داشت، درصدد شکستن شاخ غول این مدعی تک قطبی بر آمدند. ‌

جوان

 

روسيه و اسراييل؛ هم دوست، هم دشمن

 

رضا حجت شمامی

 

فروپاشي شوروي افزون بر عرصة داخلي روسيه، اسباب تحولات قابل ملاحظه در سياست خارجي اين كشور بود و ‌سمت‌‌گيري‌هاي مسكو در عرصه‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي را به نحو محسوسي تغيير داد. در اين ميان، خاورميانه يكي از حوزه‌هاي منطقه‌اي بوده كه روسيه رويكرد متفاوتي را نسبت به دورة شوروي در قبال آن در دستور قرار داده كه از اين جمله مي‌توان به روابط مسكو با تل‌آويو اشاره كرد. هرچند شوروي روابط گسترده‌اي با اسرائيل نداشت و حتي در برخي مقاطع در حمايت از اعراب در برابر اين كشور قرار ‌گرفت، اما روسية پساشوروي تعامل وسيعي را با اين كشور برقرار كرده به نحوي كه پوتين در ديدار چندي پيش خود با آويگدور ليبرمن، از اسرائيل به عنوان شريك اولويت‌دار روسيه در منطقة خاورميانه ياد كرد. اين روابط در دو سال اخير به نحو فشرده‌تري از سوي طرفين دنبال شده كه سفرهاي متعدد مقامات تل‌آويوو به مسكو از جمله شيمون پرز، رئيس‌جمهور، آويگدور ليبرمن، وزير خارجه و سفر اخير بنيامين نتانياهو، نخست‌وزير اسرائيل به روسيه نمود مشهودي از اين مسئله است.

 

ایراس