پرشين پاليسي

جنبش غیرمتعهدها در سال 1340 (1961) یعنی در اوج رقابت های جنگ سرد و زمانی که دو کشور آمریکا و شوروی سابق به سمت جنگ هسته ای پیش می رفتند، به طور رسمی وارد عرصه سیاسی نظام بین الملل شد. البته این جنبش در سال 1955 و در کنفرانس باندونگ اندونزی از سوی دولتمردانی همچون جواهر لعل نهرو هند، جمال عبدالناصر مصر و سوکارنو اندونزی نضج گرفت اما سال رسمی ورود این جنبش به عرصه بازی های جهانی سال 1961 بود.

هر سه این سیاست مردان از مخالفان امپریالیسم بودند که بیشتر سیاست های آمریکا را نشانه می رفت و بر اساس نگاه مستقل طرحی را چیدند که نه وابسته به شرق و بلوک کمونیسم باشد و نه تمایلی به غرب و قطب آمریکا داشته باشد.

زمانی که این جنبش فعالیت خود را آغاز کرد ایران جزئی از صف بندی غرب بود بنابراین نمی توانست به عضویت آن درآید اما انقلاب شرایط را تغییر داد و جمهوری اسلامی ایران از سال 1979 به عضویت جنبش عدم تعهد درآمد. جنبش غیرمتعهدها همچون ناتو در دوران پساکمونیسم دچار بحران هویت شد چون ساختار این جنبش بر مبنای سیاست های نظام دوقطبی شکل گرفته بود. به هر شکل جنبش فعالیت های خود را از سر گرفت.

البته نباید نادیده گرفت که جنبش از ابتدا نیم نگاهی به سیاست شرقی داشت. وجود عبدالناصر مصر و همچنین تیتوی یوگسلاوی سابق (کمونیست ملی گرای مخالف شوروی استالین) از نشانه های آن است.  حال عضویت ناظر چین و روسیه به عنوان بازماندگان چپ پیشین در این جنبش با وجود تحولات کنونی نظام بین الملل بوِیژه در خاورمیانه معنای خاصی به آن داده است که می تواند گویای شکل گیری هویتی جدید در آینده باشد ...