روسيه و اسراييل؛ هم دوست، هم دشمن
رضا حجت شمامی
فروپاشي شوروي افزون بر عرصة داخلي روسيه، اسباب تحولات قابل ملاحظه در سياست خارجي اين كشور بود و سمتگيريهاي مسكو در عرصههاي منطقهاي و بينالمللي را به نحو محسوسي تغيير داد. در اين ميان، خاورميانه يكي از حوزههاي منطقهاي بوده كه روسيه رويكرد متفاوتي را نسبت به دورة شوروي در قبال آن در دستور قرار داده كه از اين جمله ميتوان به روابط مسكو با تلآويو اشاره كرد. هرچند شوروي روابط گستردهاي با اسرائيل نداشت و حتي در برخي مقاطع در حمايت از اعراب در برابر اين كشور قرار گرفت، اما روسية پساشوروي تعامل وسيعي را با اين كشور برقرار كرده به نحوي كه پوتين در ديدار چندي پيش خود با آويگدور ليبرمن، از اسرائيل به عنوان شريك اولويتدار روسيه در منطقة خاورميانه ياد كرد. اين روابط در دو سال اخير به نحو فشردهتري از سوي طرفين دنبال شده كه سفرهاي متعدد مقامات تلآويوو به مسكو از جمله شيمون پرز، رئيسجمهور، آويگدور ليبرمن، وزير خارجه و سفر اخير بنيامين نتانياهو، نخستوزير اسرائيل به روسيه نمود مشهودي از اين مسئله است.
جنبش غیرمتعهدها در سال 1340 (1961) یعنی در اوج رقابت های جنگ سرد و زمانی که دو کشور آمریکا و شوروی سابق به سمت جنگ هسته ای پیش می رفتند، به طور رسمی وارد عرصه سیاسی نظام بین الملل شد. البته این جنبش در سال 1955 و در کنفرانس باندونگ اندونزی از سوی دولتمردانی همچون جواهر لعل نهرو هند، جمال عبدالناصر مصر و سوکارنو اندونزی نضج گرفت اما سال رسمی ورود این جنبش به عرصه بازی های جهانی سال 1961 بود.