پرشين پاليسي

استعفای عنان راه نظامی آمریکا را باز نمی کند

 رضا حجت شمامی



«آتش بس» نخستین بند طرح شش ماده ای کوفی عنان در تحولات سوریه بود. نماینده ویژه سازمان ملل در سوریه پس از اینکه نتوانست حتی اولین بند از طرحش را در این کشور پیاده کند، ترجیح داد تا دیگر برای صلح سوریه تلاش نکند. اما استعفای عنان که همزمان نمایندگی اتحادیه عرب را نیز در بحران سوریه بر عهده داشت، چه پیام هایی دارد و چه تغییرات احتمالی را ایجاد خواهد کرد؟

این پرسشی است که بسیاری از رسانه های جهان هر روز با آن درگیر بوده و منتظر پاسخ هستند. یکی از مهمترین پیام های استعفای عنان این است که سازمان عریض و طویل ملل متحد همچون شصت سال گذشته هنوز به استقلال و توانایی لازم برای حل بحران های بزرگ بین المللی نرسیده است. البته این سازمان با تلاش برای جایگزین کردن نماینده ای دیگر بر این مسئله تاکید دارد که دیپلماسی را به متن اصلی تحولات سوریه تبدیل کند.

اما نگاه غالب در سوریه بین دولت و مخالفان مسلح حذف­محور است و هر کدام اصرار بر این دارند که دیگری باید از صحنه سیاسی کشور خارج شود. این نگاه ابزارهای دیپلماتیک را برای برون رفت از بحران بسیار سخت کرده است. یکی از اعتراض ها و انتقادهای اصلی عنان این بود که «من تمام حمایتی را که لازمه کارم بود دریافت نکردم» این جمله به بیرون از مرزهای سوریه و نوع رفتار کشورها و قدرت هایی مربوط می شود که بحران سوریه را به جنگ حیثیتی برای خود تبدیل کرده و حتما می خواهند از آن برنده بیرون بیایند.

عمده این کشورها پس از استعفای عنان ابراز نگرانی کرده اند و هر کدام طرف دیگری را مقصر دانسته اند. آمریکا به همراه متحدان خود سعی دارد اینگونه القا کند که روسیه و چین با ایجاد سد در شورای امنیت و همچنین جمهوری اسلامی ایران به همراه متحدان منطقه‌ای خود با حمایت از دولت بشار اسد، زمینه‌های استعفای عنان و ناامیدی از دریچه دیپلماسی را فراهم کرده‌اند.

اما آمریکا و متحدان از همان ابتدا اعتقادی به تلاش‌های سفیر سازمان‌ملل که از چهارم اسفند آغاز شد، نداشتند. بنابراین از همان ابتدا در فکر تزریق دلار و سلاح برای تقویت مخالفان در برابر دولت بشار اسد بوده اند چون تنها به حذف اسد می اندیشند نه حل شدن بحران سوریه، از این رو مدام در حال تنش‌آفرینی در سوریه هستند. کشورهای مخالف تمرکز خود را بر روی سوریه قرار داده اند به این دلیل که می دانند اگر دیپلماسی راه به جایی ببرد و بحران در این کشور فروکش کند، آتش افتاده به جان خاورمیانه عربی از کشوری دیگر از جمله عربستان زبانه خواهد کشید.

بنابراین آمریکا نیازمند این است که فعلا بحران را از مرزهای متحدانش در منطقه دور کند. از سوی دیگر برخی از تحلیلگران به این مسئله پرداخته اند که آیا استعفای عنان راه را برای اقدام نظامی آمریکا به سوریه باز خواهد کرد؟ اگر چه نمی‌توان به این پرسش جواب قطعی مثبت داد، با این وجود روسیه دست به ریسک نزده و چند روز پس از ارسال کشتی‌های جنگی چین، سه کشتی جنگی جدید به همراه تفنگداران حرفه‌ای روانه بندر طرطوس کرده تا استعفای عنان سیگنال خطا به آمریکا ندهد.

برچسب ها: سازمان ملل، آمریکا، روسیه، چین، ایران، سوریه، کوفی عنان